Fondacioni "Friedrich Ebert"
Zyra e Tiranes
Rruga: "Abdi Toptani"
Torre Drin, Kati i 8-te
Kutia Postare 1418
Tirana, ALBANIA
Tel.: +355 (4) 22 55 - 539
Tel.+ Fax: +355 (4) 22 50 - 986
e-mail: festiran@fes.org.al

http://www.fes.org.al

Gjermani:
http://www.fes.de

Minella MANO

“Për të rinjtë dhe me të rinjtë, të ndryshojmë”

I. Të drejtat e të rinjve
II. Njohja e realiteteve bashkëkohore
III. Ndryshimi dhe pengesat
IV. Multikultura dhe e ndryshmja në demokraci
V. Mirëkuptimi si nevojë
VI. Qëllimet dhe detyrat për të ardhmen

“Të rinjtë në strukturat sindikale,
janë domosdoshmëri për pluralizmin,
nevojë për profesionalizmin dhe
e drejtë që duhet respektuar”

I. Të drejtat e të rinjve

Janë ato të drejta që duhet të përfitojnë të gjithë njerëzit, pa asnjë ndryshim, plus disa të drejta që kanë të bëjnë me grupmoshën.

TË DREJTAT THEMELORE TË NJERIUT

“Një demokraci e shëndoshë varet nga pjesëmarrja e vazhdueshme dhe e hapur e të gjitha shtresave dhe shtetasve, pavarësisht nga niveli i mundësive dhe niveli arsimor, profesional, juridik, ekonomik e kulturor i tyre”.

Demokracia është një proces. Ajo kërkon bashkëpunimin, mirëkuptimin dhe tolerancën

Ne së bashku do të kërkojmë respektimin e të drejtave themelore të njeriut, që janë:

1. Liria e fjalës, e shprehjes dhe e shtypit.
2. Liria e fesë, e besimit.
3. Liria e grumbullimit dhe organizmit
4. E drejta për mbrojtje të barabartë nga ligji
5. E drejta për proces të rregullt dhe të drejtë gjyqësor
6. E drejta për punësim e kualifikim
7. E drejta për arsimim dhe ruajtjen e kulturës e kombësisë
8. E drejta për nivel të përshtatshëm jetese
9. E drejta për kujdes shëndetësor…etj.

II. Njohja e realiteteve bashkëkohore

Nisur nga nevojat dhe domosdoshmëria e ndryshimit, në interes të zhvillimit të çdo grupimi shoqëror dhe profesional, si dhe të realizimit të kërkesave të parashtruara prej tyre për zgjidhje, drejtuar institucioneve vendimmarrëse dhe strukturave përgjegjëse të çdo vendi, duhet që të rritet kontributi dhe përgjegjshmëria sidomos e të rinjve, e nxënësve, e studentëve, e të diplomuarve, të arsimimeve, të kualifikimeve dhe të profesioneve të ndryshme, si dhe të të punësuarve apo të papunëve punëkërkues.

I takon çdo të riu në moshë, që të njohë realitetin konkret të mjedisit, të institucionit, të familjes, të tregut dhe të shoqërisë, ku ai/ajo jeton, sikurse pa u vonuar në kohë i duhet që të kuptojë zhvillimet pozitive, të cilat shkojnë drejt mirëqënies të fituar e demokracisë konkrete dhe të prekur/të ndjerë prej shumicës së tyre dhe në rast se janë të gjykuara prej tij/saj si të tilla, t’i bashkohen duke i ndihmuar konkretisht.

I përket çdonjerit prej të rinjve dhe është në të drejtën e tij/saj, që të përzgjedhë qëndrimin që do të mbajë gjatë atyre viteve dhe asaj periudhe të rëndësishme të jetës së tij/saj, sikurse ngelet edhe përgjegjësi e tij/saj:

ndaj vetes, ndaj familjes, ndaj shkollës dhe ndaj shoqërisë, kur:
      a- me indiferencën,
      b- me mosnjohjen,
      c- me mosgrupimin,
      d- me moskonkurrimin dhe
      e- me moskontributin e tij/saj,

të bëhet fatkeqësisht si pjesë e pengimit, e dështimit dhe e mosintegrimit të vetë individit, të vetë institucioneve dhe sidomos të vetë shoqërisë, brenda vendit dhe jashtë tij:
    1-në organizmat,
    2-në institucionet,
    3-në kulturat,
    4-në shkencat,
    5-në infrastrukturat,
    6-në konventat,
    7-në komunikimet dhe
    8-në të gjitha përgjegjësitë,

që kërkon ndryshimi dhe zhvillimi në përgjithësi.

I takon dhe mendoj se duhet që prej shumicës të të rinjve, të kemi koncepte të drejta, të përparuara, të jenë më të motivuar dhe të realizojnë kontribute e të bëjnë përpjekje të bindura, të përgjegjshme dhe të vazhdueshme, që t’i përkushtohen dijeve dhe fitimit të njohurive të nevojshme dhe shpesh të domosdoshme për vetë individin.

III. Ndryshimi dhe pengesat

Ne të gjithë nuk duhet të bëjmë sikur nuk shohim dhe nuk dimë se:

`Janë të rinj ata/ato
që studiojnë në shkollat dhe universitetet tona,

`janë të rinj ata/ato
që duhet të trashëgojnë brezat dhe traditat,

`janë të rinj ata/ato
që më shpejt integrohen në shoqëritë në zhvillim,

`janë të rinj ata/ato
që enden rrugëve të qyteteve dhe bar-kafeve tona,

`janë të rinj ata/ato
që gjenden pa shpresë dhe të papunë në vendet tona,

`janë të rinj ata/ato
që marrin rrugët e rrezikshme të emigrimit nga vendet tona,

`janë të rinj ata/ato
që trafikohen dhe dhunohen nga krimi dhe nga trafikantët,

`janë të rinj ata/ato
që vuajnë dënimin në burgjet e vëndeve të tjera,

`janë të rinj ata/ato
që kërkojnë prindërit e vetmuar, në familje të kthehen,

`janë të rinj ata/ato
që qëndrojnë indiferentë ndaj politikës dhe reformave,

`janë të rinj ata/ato
që ballafaqohen me të vjetrën penguese dhe konservatore,

`janë të rinj ata/ato
që pengohen të konkurrojnë dhe të bëjnë karierë profesionale,

`janë të rinj ata/ato
që duhet të respektohen më shumë nga familjet,

`janë të rinj ata/ato
që punojnë në punë të zezë,

`janë të rinj ata/ato
që kërkojnë nga shoqëria dhe shumë pak dëgjohen,

`janë të rinj ata/ato
që duhet të jetojnë moshën e tyre,

`janë të gjithë të rinjtë ata/ato
që duhet të kontribuojnë për moshën dhe vitalitetin që zotërojnë,

`janë të gjithë të rinjtë ata/ato
që duhet të bëhen pjesë e vendimmarrjes,
e bashkëpunimit dhe e bashkëdrejtimit:

1. të institucioneve,
2. të pushteteve,
3. të prodhuesve,
4. të menaxhimit,
5. të politikës,
6. të sindikatave,
7. të fakulteteve,
8. të diplomacisë,
9. të kulturës,
10. të shëndetësisë,
11. të policisë,
12. të drejtësisë dhe
13. të shumë strukturave,
14. të institucioneve,
15. të shoqërive të reja pluraliste,

për garantimin e lirisë dhe për zhvillimin e demokracisë konkrete për të gjithë qytetarët e saj.

Është e nevojshme që, më shumë se të tjerët, duhet të jenë të rinjtë ata/ato, që të studiojnë tregun dhe mekanizmat e tij, me kujdes dhe në mënyrë të diferencuar, si për pengesat, për faktorët, për mangësitë ashtu edhe për aktorët/faktorët përkatës, që dukshëm ndikojnë apo mund të ndikojnë në prapambetjen sociale, ekonomike, juridike, arsimore të tyre dhe që:
1. nga indiferenca qytetare,
2. nga mosnjohja e të drejtave,
3. nga mosdija mbi vendimmarrjet,
4. nga paaftësia profesionale,
5. nga mosangazhimi në grupimet e interesit,
6. nga mosmarrja e përgjegjësive,
7. nga mospërpjekja e tyre për t’u përgatitur dhe
8. nga mungesa arsimore dhe kualifikuese,

për t’u përballur:
1. me mentalitete,
2. me sjellje,
3. me praktika,
4. me arsyetime,
5. me ndodhi e
6. me zhvillime shumë të vështira që koha sjell,

shpejt do të gjenden të humbur dhe të paaftë, të dobët për të reaguar ndaj sfidave dhe të panjohurave të tjera të shumta, duke i shtuar mosdijes edhe të tjera dilema që duhen zgjidhur.

Të rinjtë dhe njohuritë e tyre, vuajtjet dhe vështirësitë gjatë moshës së tyre, indiferenca e qeverive dhe mungesa e strategjive për ata nga vetë shoqëria, konfliktet dhe armiqësitë e vjetra dhe të tjera paudhësi të shkollave të prapambetura dhe të familjeve të pamundura, si dhe dëshirat e projektet e tyre për t’a jetuar jetën ndryshe, më të mirë, me më shumë liri dhe me të tjera mundësi realizohet:

    a - vetëm duke kontribuar,
    b - vetëm duke punuar,
    c - vetëm duke u lodhur,
    d - vetëm duke studiuar,
    e - vetëm duke bashkëpunuar,

si dhe vullneti dhe liria e ushqyer dhe e ndihmuar prej tyre vullnetshëm, konkretisht dhe në vazhdimësi, do të garantojnë bashkëjetesën midis të ndryshmëve si dhe konkurrimin e vlerave midis individëve dhe të vetë grupimeve të interesit, jo vetëm sot.

Sigurisht që përgjegjësitë ngelen për cilindo individ, por nuk përjashtohet askush tjetër, që i ka mundësitë dhe kapacitetet e nevojshme dhe që rri larg, ose shumë larg ndodhive, ngjarjeve të rëndësishme dhe vendimtare për një grupim, për një institucion, apo për një vend dhe që pa u shqetësuar aspak pret zgjidhjet prej të tjerëve, po larg tyre, që ndoshta kanë edhe përgjegjësi statutore, profesionale, ligjore dhe morale, ndaj shumë njerëzve të tjerë, që i kanë besuar apo i kanë mandatuar për t’i shërbyer ndryshimit të gjendjeve, të marrëdhënieve të këqija të instaluara në vite:

    a - në ato ambiente pune dhe shërbimi,
    b - në ato institucione mësimore dhe kualifikuese,
    c - në ato struktura dhe grupime profesionale,
    d - në ato ndërmarrje dhe reparte prodhuese,
    e - në ato komunitete dhe pushtete vendore,
    f - në ato katedra, fakultete dhe universitete
                     (publike apo private).
.
Të gjitha këto pasoja.zhvillime janë/ndodhin:
1. nga paaftësia,
2. nga korrupsioni,
3. nga demagogjia,
4. nga nepotizmi,
5. nga fanatizmi,
6. nga politizimi,
7. nga konflikte dhe
8. nga zhvillime të tjera,

që kanë mbrojtur vetëm interesat e një pale të pushtetshme dhe që kanë dhunuar si të drejtat e individit, ashtu edhe interesat e shumicës tjetër, të ndodhur në pozitën e pakicës, që dhunohet dhe që nuk përfiton edhe nga kontributi pozitiv i tyre në shumë vite.

Prandaj, mendoj se:
1. informimi i vazhdueshëm,
2. njohja e jetës dhe marrëdhënieve të tjera të saj,
3. krijimi dhe rritja e besimit,
4. realizimi i ballafaqimeve të hapura, si dhe
5. ofrimi vullnetar i tyre, pranë strukturave sindikale,

shoqërore dhe profesionale janë përparësi të nevojshme dhe konkrete, për të cilat duhet që të angazhohemi seriozisht së bashku, si grupime dhe si shoqëri që jeton me të kundërta dhe që po shpesh mendojnë me të njëjtat dëshira dhe detyrime, por:

• pa paragjykime,
• pa fanatizma,
• pa diskriminime,
• pa përulje,
• pa racizma,
• pa hakmarrje,
• pa dallime gjuhësore dhe
• pa kufij të ngritur,

për t’u penguar dhe për t’u izoluar nga njeri-tjetri,
si njerëz, si profesione, si grupime, si shoqëri dhe si shtete.

IV. Multikultura dhe e Ndryshmja në Demokraci

Më lejoni të përdor termat etni, (rrjedh/vjen nga greqishtja ethnos popull, komb) minoritet dhe kombësi dhe cilëson një grupim individësh që i përkasin një kulture (gjuhe të përbashkët, prejardhje, zakone, doke të njëjta), etj, që njihen përmes saj dhe që veprojnë si të
tillë, për të rikujtur për secilin individ, se gjatë jetesës së përditshme dhe të gjitha marrëdhënieve të tjera njerëzore, normale dhe jo normale që ndodhin/që hasen në një shoqëri në zhvillim, të hapur e demokratike, me lëvizje të lirë të njerëzve, me të drejta dhe me dinjitet. si dhe në të tjera grupime, shoqëri, pushtete e shtete me dhunime e me diskriminime, me padrejtësi shoqërore dhe me mosrespektimin të të drejtave të individit dhe të grupimeve të ndryshme, që kanë interesa, prejardhje, gjuhë dhe kultura të ndryshme, për të riarsyetuar secili si individ i lirë, çdo grupim shoqëror apo çdo pakicë zakonesh e bindjesh, për qëndrimet dhe për praktikat e mëparshme, për konceptet, për gjykimet dhe për vendimmarrjet.

          Të gjitha këto riarsyetime, duhet të realizohen prej secilit individ, me qëllim njohjen e çdo të drejte njerëzore, me qëllim respektimin e çdo prejardhjeje dhe bindjeje të çdo individi ndryshe, me qëllim analizimin e të shkuarës të gabuar dhe të ndryshimit të nevojshëm prej gjithsecilit, që ka gabuar, që ka arsyetuar pa njohjen e duhur, që ka dëmtuar të tjerë njerëz pa mbrojtje juridike dhe shoqërore, që ka nëpërkëmbur dinjitetin e të tjera shtresave shoqërore dhe që ka nxitur konflikte dhe armiqësi, të cilat kanë bërë të vështirë jo vetëm jetesën e të dëmtuarve, por edhe kanë vështirësuar çdo marrëdhënie bashkëpunuese duke dëmtuar rëndë bashkëjetesën njerëzore.

          Minoritet etnik, fetar ose linguistik, është një grup i cili numerikisht është më i vogël nga/se pjesa tjetër e popullsisë së shtetit të cilit i përket dhe që zotëron karakteristika kulturore, fizike ose historike, fe ose një gjuhe të ndryshme nga ajo e pjesës tjetër të popullsisë (Françesko Kapotorti).

          Kurse etnocentrizmi, (si term dhe si praktikë) tregon/shpreh qëndrimin e anëtarëve të një shoqërie, ndaj formave kulturore dhe faktorëve socialë të ndryshëm, që i gjykojnë këto vetëm sipas normave të veta, sipas gjykimeve të tyre, duke arritur në përfundimin se kultura e tyre (personale) është më e lartë, ose më e preferuar, ndërsa të tjerat janë më të ulëta dhe i shpërfillin, i largojnë, i përflasin, i dëmtojnë ose i dënojnë me praktika dhe vendime të ndryshme.

Etnocentrizmi si fenomen, në praktikë shprehet në formën e racizmit, e etnocidit dhe të genocidit.

Sipas nenit 18 i Deklaratës Universale të të Drejtave të Njeriut dhe veçanërisht në nenin 9 të Konventës Europiane, shprehet e drejta për minoritetet: “Çdo person ka të drejtën e lirisë së mendimit, të ndërgjegjes dhe të fesë”. Kjo e drejtë nënkupton lirinë për të ndryshuar fenë ose besimin si dhe lirinë për të manifestuar bindjen e vet, në mënyrë individuale ose kolektive, në publik ose në jetën private, përmes kultit, mësimit, praktikave dhe kryerjes së riteve, gjithashtu minoritetet duhet të gëzojnë të drejtën për të vendosur për institucionet e tyre arsimore, fetare dhe kulturore.

Shumë të rëndësishme janë:

a-liria e përdorimit të gjuhës kombëtare
b-liria e informacionit
c-liria e krijimit të shoqatave
d-pjesëmarrja në çështjet publike, etj.,

të drejta këto që duhet të ushtrohen (individualisht dhe kolektivisht) dhe të respektohen e të plotësohen nga vetë shteti dhe pjesa tjetër e shoqërisë, pa asnjë lloj diskriminimi.

Mosnjohja, mosrespektimi dhe moskuptimi i këtyre të drejtave dhe nevojave njerëzore të pakicave nga shumica e shoqërisë, mund të tensionojë marrëdhëniet midis vetë grupimeve brenda asaj shoqërie, duke nxitur konflikte të vështira për t’u zgjidhur, sepse edhe shkaqet dhe faktorët janë të shumtë dhe shpesh të ndryshëm.

Vetëm pranimi i problemeve dhe njohja e mirë e realiteteve, mund të kontribuojë në fillimin e zgjidhjeve nga palët dhe për këtë kontributi i shumicës së popullatës dhe veçanërisht i brezit më të ri, me arsimime dhe me koncepte më të plota, do të mund të ndihmojë dukshëm në zbutjen graduale të konflikteve dhe mërrive të vjetra të të shkuarrës të largët apo të të sotmes dhunuese dhe armiqësore, drejt mirëkuptimit, për bashkëjetesë dhe respektimim reciprok, drejt të ardhmes më të mirë, me dinjitet njerëzor për të gjithë dhe me paqe e drejtësi.

Toleranca si veprim i të mënçurit dhe si praktikë e të drejtit, duhet të gjejë mbështetjen e duhur prej të gjithë atyre njerëzve që mendojnë se e drejta dhe të drejtat duhet të përfitohen dhe të jetohen nga vetë njerëzit dhe të mundësohet për të gjithë njerëzit pa asnjë dallim.(m.m)

I takon çdonjërit, çdomoshe dhe çdobrezi, që të ofrojë kontributet në vazhdimësi, sikurse sot i duhet çdonjërit prej më të rinjve, që të ofrojë më shumë miqësi dhe bashkëpunim gjatë jetesës, në profesionin, në institucionin, në vendbanimin, në vendmësimin, në vendpunësimin e tij, në rast se mendimi dhe bindja për të drejtën dhe për jetën në paqe janë të kristalizuara dhe ndjehen si të domosdoshme të ndodhin.

Shumë fenomene, sjellje, qëndrrime dhe praktika ndodhin sot, pranë të rinjve, me të rinjtë, prej të rinjve, për të rinjtë, pa të rinjtë, kundra të rinjve, nisur nga interesa dhe konflikte të ndryshme, që vetë grupimet dhe shtresa e shoqërisë refektojnë, që vetë klanet, pushtetet politike dhe monopolet financiare investojnë dhe zotërojnë, që vetë zhvillimi kaotik i arsimit dhe i kualifikimit përjashton dhe korrupton individin dhe sistemin, që vetë niveli i shërbimeve publike të shqetëson dhe të bësh të vuash, të lutesh, të ripaguash, që vetë demagogjia paraelektorale dhe papërgjegjshmëria politike e partive qeverisëse dështon dhe mbjell papunësi, varfëri, emigrim, konflikt, krim dhe pasiguri dhe që të gjitha këto e të tjera dilema dhe mosdije, vazhdojnë të dëmtojnë dukshëm, jetën e çdonjerit.

Dëmtojnë jo vetëm institucionet punëdhënëse dhe ato punëmarrëse, jo vetëm konkurrimin dhe punësimin, jo vetëm investimet, investitorët dhe mbrojtjen e tyre, jo vetëm shtresat në nevojë, jo vetëm të paaftët dhe të sëmurët, jo vetëm shkencën dhe intelektualizmin, jo vetëm lirinë dhe pavarësinë, jo vetëm zhvillimet demokratike, por sidomos më të rinjtë, nxënësit, studentët, të punësuarit, të papunët, etj, duke mos menduar, duke mos investuar, duke i harruar ata (të rinjtë) në rrugë, në familje, larg kontributit dhe përfitimit si individë nga shoqëria, duke mbjellë në vazhdimësi ankth, stres, sëmundje, pasiguri, mosbesim, moszhvillim, moskualifikim, mospunësim, mungesë drejtësie, mungesë paqeje, mungesë dialogu, mungesë partneriteti, mungesë mirëkuptimi, mungesë bashkëpunimi, mungesë demokratizimi dhe sidomos mungesë respekti ndaj individëve, ndaj grupimeve, ndaj institucioneve, ndaj pushteteve, ndaj vendimmarjeve, ndaj ekzekutivit, ndaj ligjit, ndaj normave dhe ndaj të gjitha kodeve që regullojnë vetë jetesën dhe të gjitha marrëdhëniet e saj.

Kur flasim për të rinj e të reja, nuk kemi parasysh vetëm moshën e tyre, por më shumë konceptin dhe dijet e tyre, forcën dhe sjelljet e tyre, qëndrrimet dhe ballafaqimet e tyre, vizionin dhe përgjegjshmërinë konkrete të tyre:

   a- për veten,
   b- për kohën,
   c- për interesat,
   d- për të kundërtat,
   e- për të drejtat dhe
   f- për detyrat,

që i takojnë ç’donjerit dhe që duhet me shumë dashamirësi, me transparencë dhe me humanizëm ata/ato t’i fitojnë, t’i ofrojnë dhe t’i ushtrojnë kapacitetet dhe burimet e tyre, në interes të respektimit dhe të përfitimit prej shoqërisë të gjithçkaje të nevojshme dhe prej gjithsecilit.

Duhet të kuptojmë të gjithë dhe sa më shpejt, se:

1. vetëm
rritja e kulturës dhe tolerancës midis etnive/bindjeve,
2. vetëm
krijimi i hapësirave për paraqitje idesh,
3. vetëm
respektimi i të ndryshmes,
4. vetëm
studimi dhe informimi në shkolla të përbashkëta,
5. vetëm
respektimi i bindjeve dhe traditave të gjithsecilit,
6. vetëm
përzgjedhja dhe zgjedhjet demokratike,
7. vetëm
kontributi dhe përfitimi sipas aftësive në shoqëri,
8. vetëm
pranimi i bashkëjetesës me grupime të tjera si nevojë,
9. vetëm
dëgjimi i çdonjerit individ/grupim si vlerë dhe si nevojë,
10 vetëm
konkurrimi i vlerave dhe i aftësive individuale,

dhe

a- jo konfliktet ndër-kulturore,
b- jo paragjykimet ndër-krahinore,
c- jo bindjet dhe ritet fetare të ndryshme,
d- jo bindjet politike dhe sindikale të kundërta,
c- jo urrejtjet shkakësore dhe jo shkakësore,
d- jo përjashtimet etnike dhe multi-kulturore,

janë ato mendime dhe praktika, dhe do të jenë ato vlera, nevoja dhe domosdoshmëri, që mundësojnë mirëkuptimin dhe shfrytëzimin sa më të mirë të kapaciteteve pozitive dhe të vlerave të çdokujt, në një shoqëri të ndryshme që krijon/ofron shanse

-për respekt,
-për drejtësi,
-për demokraci,
-për mirëqënie dhe
-për zhvillimin normal dhe afatgjatë të marrëdhënieve, të bashkëjetesës ndër-qytetare, ndër-etnike si dhe të trashëgimisë ndër-njerëzore.

V. Mirëkuptimi si nevojë

Vetëm me ndjeshmëri njerëzore, me mirëkuptim vlerash dhe traditash personale dhe trashëgimie kombëtare, të mundësojmë bashkëjetesën më të mirë për të gjithë, si e vetmja rrugë që na garanton të ardhme pozitive dhe që na largon:

1. nga
mëndjet e sëmura, të individëve dhe të institucioneve pa arsye,
2. nga
pushtetet e errëta, të çdo ngjyre dhe të çdo kohe,
3. nga
politikat e varfëra, të atyre individëve që fanatizmi politik i mbështet,
4. nga
intelektualët indiferentë të çdo profesioni dhe të çdo shërbimi,
5. nga
drejtues grupimesh, që dhunojnë demokracinë në vendimmarje,
6. nga
individë dhe institucione, që drejtojnë me centralizëm dhe demagogji,
7. nga
e vjetra e frikshme dhe e fuqishme, që përkrahet nga të paarsimuarit,
8. nga
manipuluesit e votës, diskriminuesit dhe racistët e të drejtave,
9.nga
drejtues, që për sigurim votash përkrahin paaaftësinë në drejtim,
10.nga
mashtrues të kualifikuar që nxisin konflikte midis shtresave,
11.nga
drejtues grupimesh profesionale dhe shoqërore që na pengojnë,
12.nga
politikanë që praktikojnë ndarjet fetare dhe ato krahinore,
13.nga
strukturat negative të shoqërive primitive dhe
14.nga
grupime aspak dashamirëse e bashkëpunuese,

që nuk duan të shikojnë njerëz që të jetojnë të lirë, të ndjehen të respektuar dhe të vlerësuar, grupime të demokratizuara, institucione që realizojnë vendimmarje dhe studime të pavarura, sindikalistë profesionistë dhe të përgjegjshëm, sindikata solidare që njohin problemet e rajonit e më gjërë dhe që shqetësohen për ato, studentë që studiojnë në shkolla/universitete dhe në vende të tjera, me të tjerë të rinj, nga të tjera krahina, me të tjera tradita dhe me mbiemra ndryshe, si dhe me shoqëri bashkëkohore që mendojnë për të ardhmen po ndryshe dhe që kontribuojnë për atë, për të përfituar zhvillimin dhe jetesën e merituar dhe jo të diktuar, që kërkojnë dinjitetin njerëzor dhe që respektojnë dhe jetojnë lirinë e jo vuajtjen dhe varfërinë.

VI. Qëllimet dhe detyrat për të ardhmen

REZOLUTA

“Të rinjtë në strukturat sindikale,
janë domosdoshmëri për pluralizmin,
nevojë për profesionalizmin dhe
e drejtë që duhet respektuar”

1- Një nga synimet e grupimit tonë profesional, në vazhdimësi e kryesisht viteve të fundit ka qenë ofrimi dhe dëgjimi i mendimit të moshave të reja pranë strukturave tona, jo vetëm si nevojë për shtimin e numrit të anëtarësisë, por si nevojë për rinivimin dhe forcimin e strukturave tona.

2- Janë të rinjtë dhe studentët, ata që po përballen sot me vështirësi e pengesa të shumta, si në mundësitë e arsimimit, kualifikimit, ashtu dhe të punësimit e të tjera fenomene e praktika që koha i prezanton para tyre në tregun e trazuar të tranzicionit politik dhe ekonomik me pak rregulla e pak zbatim normash e ligjesh.

3- Janë këto e të tjerë faktorë që ne i njohim ose duhet më mirë t’i njohim, që të mund të ofrojmë ndihmesën tonë si mbrojtës të të drejtave e që bëjnë të domosdoshëm funksionimin tonë me të tjera koncepte e praktika që të informojmë ata e të dëgjojmë prej tyre çdo mendim i cili ndihmon zgjidhjet dhe kërkon prej strukturave tona sindikale më shumë përgjegjshmëri, profesionalizëm dhe veprim konkret.

4- Kemi punuar me programe konkrete për rininë, kemi fituar dhe zbatuar projekte në këtë drejtim që dhe strukturat tona bazuar mbi arsimimin dhe profesionet të ndjejnë më mirë rolin koordinues dhe të ndihmojnë pa diktuar që mendimi dhe praktika e re të bëhet pjesë e përditëshme e aktivitetit sindikal dhe kemi patur rezultate, por nuk kemi arritur ende të shtrihemi në shumë struktura dhe institucione të përkujdesjes shëndetësore, nuk kemi mundur të dëgjojmë direkt prej anëtarësisë vërejtejet për punën tonë, nuk kemi arritur të motivojmë të zgjedhurit në strukturat tona, nuk kemi qartësuar projektet dhe programet e punës, nuk kemi rritur ndjeshmërinë e shumë të rinjve që pak interesohen për informimin, nuk kemi akoma të reja në drejtim dhe ende nuk kemi shfrytëzuar të gjitha kapacitetet e mundshme brenda dhe afër nesh, prandaj duhet që të bëhemi më konkretë dhe për këtë synim do të duhet anëtarësimi, kontributi juaj dhe i çdokujt individi që beson në statutin, përgatitjen, profesionalizmin, dinjitetin, demokracinë dhe përgjegjshmërinë tonë.

5- Ne së bashku, si grupim profesional do të njohim më mirë shqetësimet dhe nevojat e tyre dhe duke studiuar fenomenet dhe shkaqet frenuese e penguese, do të realizojmë një analizë konkrete të mundësive dhe nëpërmjet kualifikimeve, trajnimeve dhe informimeve të vazhdueshme do të motivojmë të rinjtë, që të bëhen pjesë organike e strukturave sindikale, për kontribute, koncepte, qëndrime dhe energji të tjera më pozitive, drejt sindikalizmit bashkëkohor, për zhvillimin profesional dhe shoqëror.

6- Ne duhet të bëhemi pjesë e kërkesave të tyre, e energjisë së tyre, e ecjes drejt zhvillimit dhe rritjes së mirëqënies, me vizionin që nuk do të humbasë kohë më, as me fanatikë e të paaftë, e as me individë apo struktura që nuk dinë të njohin realitetet e që nuk mundet për shkak të kapaciteteve të munguara të bëhen mbrojtës dhe të motivojnë të rinjtë për anëtarësi dhe marrje përgjegjësish në drejtimin e funksionimin e një lëvizjeje sindikale të aftë të përballojë si të vjetrën ashtu dhe të panjohurat e të nesërmes.

7- Të gjitha strukturat e ngritura dhe të gjithë të rinjtë që kontribuojnë apo janë zgjedhur në strukturat dhe nivelet tona sindikale, apo në organizmat ndërkombëtare, duhet të vlerësohen më drejt se deri tani e jo të aktivizohen vetëm në rastet e ndonjë pjesëmarjeje jashtë vendit, apo më keq në ato momente kur realizohen zgjedhjet e strukturave përkatëse, por në vazhdimësi, me durim e pa patur frikë se më të vjetrit në moshë e kryesisht në ide, do të rrezikohen e se pasardhësit tanë më të shkolluar e më me më shumë dijeni e njohuri, nuk do të mund të drejtojnë një sindikatë apo një institucion.

8- Detyrë parësore, urgjente për të gjithë ne që drejtojmë këto institucione, për të gjitha strukturat dhe kontribuesit e vërtetë është informimi, komunikimi, ndërgjegjësimi, anëtarësimi, organizimi, bashkëpunimi, motivimi dhe përfaqësimi i të rinjve, të sapo punësuar, të të punësuarve në ekonominë informale, të të papunëve, të rinisë universitare, asaj pasuniversitare dhe atyre të shkollave profesionale, në të gjitha strukturat e niveleve të Federatës të Sindikatave të Shëndetësisë së Shqipërisë.

9- Bazuar në pavarësinë dhe vlerat e punës në grup, ne duhet të demokratizojmë jo vetëm mendimin, jo vetëm strukturat, por edhe vendimmarrjet e praktikat e çdo strukture, në rast se duam të bëhemi pjesë e re e lëvizjeve të reja të shoqërisë së re, që duam të kemi e të garantojmë për nesër, prandaj pranë nesh e në drejtimin tonë të rejat dhe të rinjtë nuk duhet të vonojnë, por të ndihmohen e të respektohen për gjithçka që ofrojnë dhe do të ofrojnë.

10- Që të realizohet synimi dhe rifreskimi me të rinj i strukturave tona, duhet që të planifikojmë si Federatë fondet përkatëse dhe të programojmë çdo lëvizje, informim, bisedim e kualifikim cilësor në vazhdimësi e me përkushtimin e duhur, nga të gjithë ata/ato individë apo të zgjedhur, mësimdhënës apo studiues që paraprijnë një strategji dhe me të rinjtë së bashku, të ndërtojnë një strategji afat shkurtër në interes të bashkëpunimit dhe zhvillimit demokratik të grupimit dhe të shoqërisë.

11- Mendojmë dhe besojmë, se sa më konkretë dhe opozitarë të jemi si grupim profesional, aq më të besueshëm do të jemi. Më të dobishëm, më konkretë, më pluralistë dhe më të besueshëm do të bëhemi, në rast se do të dimë të mirëkuptohemi dhe të bashkëpunojmë me të gjithë ata/ato individë, grupime interesi dhe institucione që duan t’i bashkangjiten këtij kontributi, këtij ndryshimi dhe që duan të përfitojnë prej këtij grupimi, si të drejtat ashtu dhe një tjetër mënyrë jetese, me më shumë dinjitet e mirëqënie në zhvillim.

Faleminderit !

Përgatiti

Dr. Minella Mano

Federata e Sindikatave të Shëndetësisë së Shqipërisë
President